Jak wyglądają powroty w rodzinne strony? Jakie emocje wywołuje ponowne pojawienie się w miejscu, gdzie się wychowaliśmy? W naszej wirtualnej sali Zawstydzony Tadeusz wychodzi z pokoju nie wiedząc, co ma o tym myśleć. Spotyka wuja, z którym się serdecznie wita. Przez chwilę żywiołowo rozmawiają, a po chwili idą do suto zastawionych stołów na wieczerzę. Puste miejsce przy stole bardzo go intryguje i z niecierpliwością wyczekuje osoby, dla której ono jest przeznaczone. Wykorzystując motyw domu i rodziny literatura przekazuje uniwersalne wartości moralne, takie jak: dobro, altruizm, poświęcenie. Poza tym pozytywny obraz rodziny w literaturze pozwala dostrzec istotną rolę wzorców osobowych - rodziców i dziadków. Natomiast negatywny wizerunek najbliższych pokazuje skutki zaniedbań rodzicielskich oraz Bohater wraca więc do domu łącznie po dwudziestu latach. Na Olimpie trwa narada bogów. Postanawiają uwolnić Odyseusza, który przebywa u nimfy Kalipso. W tym czasie w rodzinnym domu Odyseusza w Itace zjawiają się zalotnicy, chętni poślubić jego żonę, Penelopę. W Itace zjawia się Atena, która nakłania Telemacha do poszukiwań ojca. Motyw hotelu w twórczości Josepha Rotha Słowa kluczowe: felieton, literatura, nie-miejsce, hotel, dom Keywords: feuilleton, literature, non-place, hotel, home Abstrakt: Joseph Roth, od kiedy opuścił rodzinne Brody, zamieszkiwał przez resztę swojego życia w hotelach. Motyw hotelu i braku stałego miejsca zamieszkania pojawiały się nie Motyw antyutopii - Motyw antyutopii w filmie. Planeta małp reż. Franklin J. Schaffner. Powstały w 1968 roku film przedstawia świat, do którego trafia czwórka astronautów. Bohaterowie odkrywają, że planetą rządzą małpy. Ludzie są zaś prymitywni i nie posiadają zdolności mowy. Społeczeństwo małp (podobnie jak inne W roli głównej wystąpił Marek Kasprzyk, a przyjemną ścieżkę muzyczną do tego filmu skomponował Tadeusz Nalepa. Odtwórcą roli konduktora/kierownika pociągu w tym filmie jest Kazimierz Ostrowicz. Wg chronologii to jego 6 film jako pracownika kolei. Później zagrał jeszcze w filmie "Obcy musi fruwać", już jako emerytowany kolejarz. bTVY. Dziś będzie tak trochę nietypowo: nietypowo jak na tego bloga, nie jak na mnie :) Posta zacznę od odesłania Was do muzyki kojarzącej mi się z sielankowym widokiem, jakim jest dom hobbitów, Shire, i utworu o wiele mówiącym tytule: Very Old Friends. Ten utwór wg mnie obrazuje wszystko to, co w domu zostawia za sobą - hobbit czy człowiek - który dom opuszcza. I wszystko to, do czego chce lub nawet stara się powrócić. Kto to może być, i czy to w ogóle możliwe? O tym dalej. Władca Pierścieni Następnie chcę wyraźnie podkreślić, iż tenże post nie wyczerpuje tematyki zapowiadanej w poście, a i jej wyczerpanie tutaj nie jest wcale moim zamiarem. Ot, przedstawię Wam kilka powrotów do domu, które mi najbardziej zapadły w pamięć, oraz kojarzącą mi się z nimi muzykę. Przeminęło z wiatrem Ciężko będzie zrozumieć ten motyw temu, kto nie zna fabuły tej książki, kto jej nie czytał lub nie oglądał chociaż filmu, ale mam nadzieję, że większość z Was ją zna! To jedna z książek (i film), na której się wychowałam. Następnie następuje cała trudna, niebezpieczna i wyglądająca na niemożliwą do wykonania, droga Scarlett do domu, aż w końcu, nie wiedząc nawet, czy jej dom jeszcze stoi, w środku nocy, nasza bohaterka wraca do Tary. Niestety nie mogłam znaleźć na YT tej właśnie sceny: Scarlett po przejściu istnego piekła w drodze do domu, i jej sylwetka odcinająca się od tła Tary w ciemności nocy. Scena ta - jak i cała ekranizacja powieści - to kawał dobrej roboty, i jest w filmie być może bardziej przejmująca i zapadająca w pamięć niż nawet w książce. Margaret Mitchell, Przeminęło z wiatrem, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa, przekł. M. Pietrzak-Merta. Traktat o łuskaniu fasoli O książce tej pisałam TUTAJ. Trakatat - cały - to powrót do miejsc, których nie ma, do ludzi, którzy już nie żyją, i do domu, który się straciło. Narrator wraca wciąż pamięcią, tak jakby w ten sposób choć jeszcze jeden raz mógł wejść do swojego domu, i będąc w rozpaczy, że to jednak niemożliwe... "A w ogóle może wszystko jest pamięcią. Cały ten nasz świat, odkąd jest. I także my obaj, te psy. Czyją? Tego nie wiem. (...) Zatrzymałem się tylko na chwilę przed drzwiami, bo nie wiedziałem, co powiedzieć, gdy wejdę. Po tylu latach, nikt się już pana nie spodziewa, i co powiedzieć, że po co przyszedłem? I tak biłem się z myślami, wejść, nie wejść i co powiedzieć kiedy przekroczę próg? A przekroczyć próg najtrudniej w sobie, jak pan wie. W końcu pomyślałem, najlepiej zwyczajnie wejdę i spytam, czy nie mają fasoli do sprzedania. Siedzieli w kręgu tej naftowej lampy, ojciec, matka, dziadek, babka, obie siostry, Jagoda i Leonka, i stryj Jan jeszcze żył. On jeden wstał, gdy wszedłem, i napił się wody. Pił dużo wody przed śmiercią. A tak wszystkim strąki fasoli zastygły tylko w rękach. (...) Patrzyli na mnie, ale oczy mieli już jakby umarłe, tylko nie miał im kto pozamykać powiek. Jedynie te strąki w ich rękach świadczyły, że łuskają fasolę. No, i nie poznali mnie." ... mimo wszystko wciąż stara się więc wrócić do domu, choć wie, że: "Nie, nie wraca się już nigdy w to samo miejsce. Tak naprawdę tego miejsca już nie ma i nawet takiej możliwości nie ma, aby było gdzie wrócić. (...) Wszystkie miejsca poza człowiekiem to już nie są miejsca. Jedyne miejsce człowieka jest tylko w nim. Niezależnie czy jesteśmy tu, gdzie indziej czy gdziekolwiek. Teraz czy kiedykolwiek. Wszystko, co na zewnątrz, to jedynie złudzenia, okoliczności, przypadki, pomyłki. Człowiek jest sam dla siebie miejscem, zwłaszcza tym ostatnim." Wiesław Myśliwski, Traktat o łuskaniu fasoli. Z naszym łuskaczem fasoli na pewno zgodziłby się Sławomir Mrożek: "Zrozumiałem, że gdy się raz odejdzie, nie ma już prawdziwego powrotu." Władca Pierścieni Przychodzi mi w tym momencie też na myśl postać z właśnie już w/w na samym początku "Władcy pierścieni" - Frodo, który ocala przecież również miejsce, z którego wyruszył na swoją wędrówkę, swój dom, ale nie może już do niego wrócić. Jego losy i niesiony przez niego ciężar - pierścień - zmieniły go i spowodowały, że nie może już wrócić do miejsca do domu. Zdążyć przed Panem Bogiem Ile trwają powroty do domu? Jak długo można tęsknić? "Sen sąsiadki jest zawsze taki sam, od dnia, w którym się wprowadziła do nowego mieszkania. Właściwie nie wiadomo na pewno, czy to jest sen, bo jej się śni, że nie śpi i że leży w swoim pokoju, który wcale nie jest jej pokojem. Stoją w nim stare meble, jest wielki kaflowy piec, okno w ślepej ścianie - ponieważ co noc jest tutaj, przyzwyczaiła się już do sprzętów i zaczyna rozpoznawać drobiazgi pozostawione w fotelach i na kredensie. Czasem wydaje jej się, że za drzwiami pokoju ktoś jest - wrażenie czyjejś obecności w mieszkaniu, bywa tak silne, że wstaje z łóżka i sprawdza, czy nie zakradł się złodziej, ale nie, nikogo nie ma. Którejś nocy znowu widzi siebie w tym swoim - nie swoim pokoju. Wszystko na swoim zwykłym miejscu - piec, bibeloty na kredensie - i naraz otwierają się drzwi i do pokoju wchodzi młoda dziewczyna, Żydówka. Zbliża się do łóżka. Staje. Przyglądają się sobie uważnie. Żadna nie mówi nic, ale dokładnie wiadomo, co chcą powiedzieć. Dziewczyna patrzy "Aha, więc to pani tutaj..." a tamta zaczyna się usprawiedliwiać, że nowy dom, że dali jej przecież to mieszkanie... Dziewczyna robi uspokajający gest - ależ wszystko w porządku, chciała po prostu zobaczyć, kto tutaj jest teraz, zwykła ciekawość... po czym zbliża się do okna, otwiera je i wyskakuje z czwartego piętra a ulicę. Od tego dnia sen się nie powtórzył już nigdy i zniknęło poczucie czyjejś obecności." Hanna Krall, Zdążyć przed Panem BogiemDroga do domu "W mym starym domu, który dawno już spłonął, Do dziś na pewno nie zapomniał o mnie nikt. I jest w nim półmrok, a za oknem zielono, I jest w nim cisza, a za oknem ptasi krzyk. Zapewne rano ktoś rozsuwa kotary, Zapewne słychać w kuchni głosy i brzęk szkła, A co godzinę biją zegary, A co wieczora na pianinie ktoś tam gra. W tym moim domu, utraconym Bóg wie kiedy, Jest dla mnie miejsce na wprost drzwi. Kiedyś tam wejdę, aby nigdy więcej nie wyjść, I głos znajomy cicho spyta: - Czy to ty? Znowu się zwrócą ku mnie dobrze znane twarze, Znów ktoś jak dawniej powie: - Chodź... ...tylko ta droga, pod górę i w skwarze ...tylko tak trudno, bardzo trudno mi tam dojść. Gdzie jest mój ogród i czy są w nim georginie? Czy jeszcze stoi obrośnięty winem mur? Czy tak jak dawniej mgły się snują w dolinie, A za doliną błękitnieją szczyty gór? Wszystko to ujrzę, kiedy furtkę odnajdę I łąkę za nią, gdzie się pasie biały koń. Po cichu dom swój od ganku zajdę, Mosiężną klamkę jak przed laty wezmę w dłoń. ...bo w moim domu, utraconym Bóg wie kiedy, Jest dla mnie miejsce na wprost drzwi. Kiedyś tam wejdę, aby nigdy więcej nie wyjść, I głos znajomy cicho spyta: - Czy to ty? Znowu się zwrócą ku mnie dobrze znane twarze, Znów ktoś jak dawniej powie: - Chodź... ...tylko ta droga, pod górę i w skwarze ...tylko tak trudno, bardzo trudno mi tam dojść." Andrzej Waligórski, Droga do domu Na koniec znów odesłanie do muzyki: soundtrack z "Gladiatora." Kto nie oglądał przypomina, że tytułowy Gladiator wraca do domu i zastaje jego zgliszcza, a w nich zwłoki żony i syna. Szczęśliwy powrót naszego bohatera do domu i odzyskanie przez niego prawdziwej wolności na końcu filmu to - jego śmierć. Mimo motywu czysto literackiego w tytule posta nie mogę nie wspomnieć, że życie zna powroty do domu lub ich próby robiące nie mniejsze wrażenie, niż te w literaturze. A może i mniej prawdopodobne? ( Prawda jest dziwniejsza od fikcji, a to dlatego, że fikcja musi być prawdopodobna" Dlatego pozostawiając w treści postu tylko tytułowe czyli książkowe i filmowe, i fabularne - a nie dokumentalne - motywy powrotu myślę jednak o wszystkich, którzy stracili swój dom, a potem starali się - z różnym skutkiem - do niego wrócić. O tych, którzy stracili dom na skutek wielkich, ogólnych ludzkich nieszczęść jak wojny i ich konsekwencje, oraz o tych, którym świat zawalił się na głowę w ramach nieszczęść w skali mikro - jeśli spojrzeć ma ogół ludzi - tzn., że nikt nie słyszał ani o tych nieszczęściach, ani o ich okolicznościach - nieszczęść i strat ograniczonych do ich najbliższego otoczenia, ich prywatnego życia, podczas gdy naokoło ludzie zajęci byli zupełnie innymi sprawami: pogadali, skomentowali co najwyżej i - zapomnieli. O tych z literatury, o tych z historii, o tych z życia. Trochę to wszystko jednak smutne, więc w tym wszystkim: nie traćmy nadziei choćbyśmy byli jeszcze daleko od domu: Władca Pierścieni "Niech wieczorna gwiazda Rozświetla ci drogę, Niech serce cię poprowadzi Kiedy mrok zapadnie Idziesz samotnie drogą Och! jak daleko jesteś od domu Nadchodzi ciemność Uwierz, a odnajdziesz swoją drogę Zapadła ciemność Teraz cała nadzieja jest w tobie Niech pokusy cieni Ulecą w dal, Niech twoja podróż trwa Do światła dnia, Kiedy noc zostanie pokonana Podniesiesz się i odnajdziesz słońce Nadchodzi ciemność Uwierz, a odnajdziesz swoją drogę Zapadła ciemność Teraz cała nadzieja jest w tobie Teraz cała nadzieja jest w tobie" Enya, May It Be Powrót to czynność polegająca na dotarciu do miejsca, z którego rozpoczęło się wędrówkę, wyprawę, misję. Powrót zakłada pokonanie jakiegoś dystansu, udział w jakimś przedsięwzięciu, ale może być to także powrót symboliczny- na przykład powrót do czasów dzieciństwa, powrót do przeszłości, powrót do korzeni. Czynność powrotu ma wiele znaczeń, wiąże się z motywem wędrówki jako sposobem na poznawanie otaczającego świata oraz własnej natury czy osobowości. Zależnie od okoliczności i celu wyprawy, można wymieniać powroty udane lub nieudane, szczęśliwe bądź pechowe czy też realne lub niemożliwe (np. powrót z wędrówki i powrót do przeszłości). Itaka to grecka wyspa leżąca na Morzu Jońskim, według Homera ojczyzna Odyseusza, do której przez wiele lat wracał on z wojny trojańskiej. Itaka stała się również popularnym symbolem funkcjonującym w kulturze jako wymarzone miejsce, do którego człowiek dąży przez całe życie. Itaka to także upragniony cel znajdujący się u kresu długiej oraz wyczerpującej podróży. Z motywem Itaki nierozerwalnie związany jest topos powrotu do domu, który zostanie omówiony w poniższej pracy. Odyseja „Odyseja” Homera opowiada o dziesięcioletnim, pełnym przygód powrocie legendarnego króla Itaki, Odyseusza, do domu, gdzie czeka na niego utęskniona żona, Penelopa. W obliczu powrotu Odys wykazuje się nadzwyczajną inteligencją, sprytem i wytrwałością. Konsekwentnie dąży do wyznaczonego celu, nie zważając na wszystkie przeciwności, jakie przynosi los. Mimo że jego samego oraz jego wojsko często spotykają różnego rodzaju niebezpieczeństwa, to przede wszystkim dzięki jego mężnej postawie udaje się je pokonać. Tytułowy bohatera dzieła Homera powraca do domu z ogromnym poświęceniem, bohaterskością i męstwem, jak wówczas, gdy wyłupuje oko cyklopowi. O jego sprycie i przebiegłości świadczy także przebranie się za owcę w jaskini Polifema, aby się z niej wydostać. Odyseusz nigdy się nie poddaje i nie ma dla niego sytuacji bez wyjścia, a wszystkie problemy, jakie go spotykają, potrafi z sukcesem rozwiązać. Wielokrotnie ratuje życie swoim podwładnym, choć musi w tym celu zaryzykować własne zdrowie. Mając to wszystko na uwadze, można uznać, że zaprezentowany w konwencji przygodowej powrót Odysa do domu symbolizuje ludzki upór, konsekwencję, nieustępliwość i zaangażowanie. Jego wieloletni powrót uosabia gotowość do pokonywania własnych słabości i walki z najtrudniejszymi przeciwnościami losu. W konsekwencji król Itaki po trwającej dziesięć lat, pełnej przygód i trudów tułaczce dociera do rodzinnego miasta i spotyka się z wierną żoną. Wieloletni powrót Odysa niewątpliwie jest dużą próbą dla jego rodziny i jego samego. Jest to przede wszystkim próba wierności i miłości, którą bez wątpienia udało się bohaterom przejść. W „Odysei” motyw powrotu do domu został zaprezentowany w sposób dosłowny i w konwencji przygodowej, jako długa podróż Odysa ukazująca niezłomny charakter i bohaterską postawę oraz stanowiąca wyzwanie dla niego i jego najbliższych. Rozpatrując go na płaszczyźnie symbolicznej, można dojść do wniosku, że symbolizuje ludzką determinację, męstwo, odwagę i konsekwencję w dążeniu do celu, jakim w tym przypadku jest Itaka. W pustyni i w puszczy Oś fabuły „W pustyni i w puszczy” stanowi podróż dwojga młodych bohaterów – czternastoletniego Stasia i ośmioletniej Nel – przez dziką Afrykę. Najpierw zostają porwani przez Fatmę, a następnie uciekają z niewoli i przez wiele dni powracają do domu. W tym czasie muszą wzajemnie się wspierać, dlatego Staś opiekuje się młodszą Nel, a ona wstawia się za nim, gdy jest bity. Pełen niebezpieczeństw powrót przez Afrykę sprawia, że Staś w ogromnym stopniu dojrzewa i z nieco zawadiackiego chłopca o nonszalanckim usposobieniu przeistacza się w odpowiedzialnego mężczyznę. Powrót uczy go pokory i temperuje młodzieńczy, pełen entuzjazmu charakter. Takie wydarzenia jak zabójstwo porywaczy odciskają na Stasiu ogromne piętno i pozostawiają trwały ślad na jego psychice. Związania z podróżą konieczność ochraniania i opiekowania się młodszą Nel daje mu do zrozumienia, że najważniejsze w życiu jest bezpieczeństwo i troska o najbliższych. Powrót wzmaga w nim również uczucia patriotyczne i religijne, co najlepiej widać, gdy na torturach jest zmuszany do przyjęcia religii Mahdiego. Wyprawa decyduje, że Staś przeistacza się w prawdziwego bohatera, będącego nieocenionym opiekunem bezbronnej Nel. Ona również w trakcie powrotu ulega dużej metamorfozie, zmieniając się z niewinnej dziewczynki w małą kobietę świadomą swoich walorów. Doskonałym przykładem potwierdzającym tę tezę jest umiejętność wywierania wpływu na Stasia, którego potrafi wykorzystać dla własnych celów, tak jak np., gdy na jej prośbę chłopak nie zabija słonia Kinga. Nel poznaje nieznany jej dotąd świat przemocy, nienawiści i śmierci, co bez wątpienia poszerza jej horyzonty i przyczynia się do dojrzałości emocjonalnej oraz społecznej. Powrót do domu uczy ją odpowiedzialności, walki ze strachem i odwagi. W trudnych chwilach nie załamuje się i dzielnie trwa przy Stasiu, starając się mu pomagać najlepiej, jak tylko umie. Ostatecznie młodzi bohaterowie dzięki wzajemnej pomocy, wsparciu i odwadze osiągają swój cel. Odys – Leopold Staff Motyw Itaki pojawia się w wierszu „Odys” Leopolda Staffa. Na podstawie jego tytułu łatwo wywnioskować, że odwołuje się on do mitologicznego bohatera „Odysei” Homera, uchodzącego za symbol determinacji, niezłomności, zaradności, sprytu i wytrwałości. Zaciekłe dążenie do celu wbrew wszelkim przeciwności sprawiło, że został zapamiętany jako niezłomny podróżnik uosabiający chęć odkrywania, wędrowania i poznawania nieznanych dotąd miejsc. W wierszu Leopolda Staffa takim Odysem wracającym do swej Itaki staje się każdy z nas. Podmiot liryczny ilustruje bowiem wędrówkę zwykłego człowieka, która pełna jest zakrętów, wybojów i innych trudności. Trudy podróży do celu, jakim jest Itaka, sprawiają, że człowiek często popełnia błędy i musi mierzy się z kolejnymi wyzwaniami. Staff ujmuje więc ludzkie życie jako ciągłą podróż, tak jak życie Odysa było niekończącą się wędrówką. Poeta zdaje się mówić, że każdego dnia dokądś idziemy i skądś wracamy, napotykając w międzyczasie na niejedną przeszkodą. Nieważne jest to, czy uda się nam ją pokonać, bo nawet pomimo naszej determinacji, zawziętości i zapalczywości zawsze dochodzi się gdzie indziej, niż się chciało. Ponadto podmiot liryczny podkreśla, że nasza życiowa podróż bez względu na wszystko ma swój koniec, którym jest oczywiście śmierć, po której zostaje już tylko nagrobek. Itaka oznacza zatem kres ludzkiego życia i symbolizuje śmierć. Na koniec osoba mówiąca stwierdza, że każdy z nas jest Odysem wracającym do swojej Itaki. Wykorzystanie motywu Itaki Staffa służy więc ukazaniu metafory życia jako ciągłej wędrówki. Poprzez ten topos podmiot liryczny pokazuje, że od początku do końca naszych dni dokądś zdążamy, aby w końcu powrócić do domu. Przedwiośnie Motyw powrotu do domu pojawia się także w „Przedwiośniu” na przykładzie Seweryna Baryki – ojca głównego bohatera. Po wyjeździe z Polski na wschód w celach zarobkowych Seweryn zadomawia się w rosyjskim Baku, gdzie znajduje dobrze płatną pracę. Następnie w trakcie krótkiego pobytu w Polsce bierze ślub z Jadwigą Barykową i wraz z nią na stałe osiada w Baku. Tam przez kilka lat wiedzie wraz rodziną szczęśliwe życie, jednak kiedy wybucha I wojna światowa, Seweryn musi udać się na front. Gdy wojenny koszmar dobiega końca, Baryka przemierza setki kilometrów, aby powrócić do domu. Pragnie ujrzeć ukochaną Jadwigę i małego Czarusia, lecz okazuje się to niemożliwe, ponieważ żona nie żyje. Cezary co prawda uchował się z życiem, ale samotnie cierpi nędzę i głód. Powrót do domu staje się więc wielkim dramatem i rozczarowaniem dla Seweryna. Z drugiej strony jest to niespodzianka dla syna przekonanego o śmierci ojca. Po powrocie Cezary przekonuje się, że w trakcie wojny ojciec bardzo się zmienił i jest zupełnie innym człowiekiem, niż był przed pójściem na front. Zniszczony fizycznie, niezdolny do działania i zarabiania pieniędzy, Seweryn ukrywa się i udaje człowieka chorego psychicznie, bo boi się, że zostanie zidentyfikowany przez Rosjan i ukarany za dezercję do wojska polskiego. Wraz z Cezarym ojciec postanawia w końcu powrócić do Polski i po wielu latach po raz kolejny zobaczyć ojczyznę. Decyzję o powrocie do domu rozumianego jako ojczyzna można traktować jako wyraz patriotyzmu i miłości do Polski, choć trzeba mieć też na uwadze względy materialne i trudną sytuację finansową bohaterów. Wszak nie mieli nic do stracenia, bo rewolucja pozbawiła ich wszystkiego. Seweryn tłumaczy synowi, że ich powrót to wielka szansa, bo Polska to kraj nowoczesny, gdzie buduje się szklane domy, panuje równość, a obywatele są szczęśliwi. Ostatecznie Seweryn nie kończy podróży i umiera w jej trakcie. W „Przedwiośniu” mamy zatem do czynienia z motywem powrotu ujętym do domu w kontekście powrotu z wojny do Baku oraz z Baku do Polski. Motyw powrotu jest więc przedstawiony w sposób dosłowny, w sensie fizycznym. O ile powrót z wojny do Baku nie odgrywa istotnej roli w powieści, o tyle powrót do Polski to ważny element fabuły oraz wymowy ideowej „Przedwiośnia”. Za jego pomocą poznajemy bowiem utopijną koncepcję szklanych domów będących wyrazem idealistycznych marzeń Seweryna. Chcąc przekonać Cezarego do powrotu do Polski, roztacza przed nimi właśnie taką wizję. Tym samym rozbudza jego ciekawość i porusza wyobraźnię, co zmusza Cezarego do zadumania się nad kwestią polskości, a także przedstawia idealistyczną wizję państwa, która jest marzeniem Seweryna. Powrót do Polski pozwala też zbliżyć się do siebie Cezaremu i Sewerynowi po długiej rozłące wojennej. Mały Książę Powiastka filozoficzna Antoine de Saint-Exupéry’ego przedstawia dzieje tytułowego bohatera, który opuszcza swoją planetę i udaje się w międzygalaktyczną podróż. W jej trakcie poznaje wiele różnych postaci, aż w końcu ląduje na ziemi, gdzie od lisa dowiaduje się, że osoba „oswojona”, czyli ktoś, z kim nawiązaliśmy bliską relację, jest dla nas wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Zyskawszy tę świadomość, Mały Książę postanawia powrócić do pozostawionej samotnie na róży, ponieważ wie, że dla niego jedyna i musi do niej wracać. Dojrzewa i pojmuje, że kocha różę, a planeta B-612 to jego przeznaczanie, jego Itaka, którą ponownie pragnie zobaczyć. W celu realizacji planu i powrotu na ziemię Mały Książę musi ponieść śmierć, bo jego ciało jest zbyt ciężkie, aby udać się w międzyplanetarną podróż. Z tego względu żegna się z przyjacielem lotnikiem i daje się ugryźć żmii. Czytelnik nie widzi zatem jego powrotu, gdyż jest on wyrażony w sposób metaforyczny, jako wędrówka duszy. Tenże powrót udowadnia, że najważniejsze jest to, czego nie widać, czego początkowo nie rozumie lotnik, rozpaczając nad śmiercią Małego Księcia. Dopiero po jakimś czasie dochodzi do niego, że jego przyjaciel nie umarł, ale powrócił do swej Itaki, czyli planety B-612, gdzie zostawił ukochaną różę. Motyw powrotu może być ukazywany w sposób dosłowny, jako powrót do domu w sensie fizycznym rozumiany jako przemieszczanie się z miejsca na miejsce, czego dowodem są dzieła „Przedwiośnie”, „W pustyni i w puszczy” i „Odyseja”. Z kolei na podstawie wiersza „Odys” i utworu „Mały Księcię” widać, że motyw powrotu obrazowany jest również w sposób metaforyczny. Powrót to wielkie wyzwanie dla bohaterów literackich, którzy w jego trakcie muszą mierzyć się z różnymi przeszkodami, jednak wiąże się ono ze szczęściem i spełnieniem. Po powrocie bohaterowie stają się bowiem dojrzalsi, mądrzejsi oraz bardziej doświadczeni. W kontekście wniosków warto też zauważyć, że powrót to proces pełen rozmaitych emocji, który zmusza człowieka do skonfrontowania się ze światem, samym sobą lub innymi ludźmi. Bibliografia I Literatura podmiotu: 1. De Saint-Exupéry Antoine, Mały Książę, Warszawa, Kama, 1996, ISBN 8371530633, 2. Homer, Odyseja, Wrocław, Ossolineum, 2003, ISBN 8304044625, 3. Sienkiewicz Henryk, W pustyni i w puszczy, Kraków, Zielona Sowa, 2010, ISBN 9788376237480, 4. Staff, Odys, [w:] Dziewięć muz, Warszawa, PIW 1958, s. 66, 5. Żeromski Stefan, Przedwiośnie, Kraków, Spes, 2000, ISBN 8388468472. II Literatura przedmiotu: 1. Kosmal Lucyna, Stefański Janusz, Wątróbski Adam, Język polski od A do Z: Starożytność Średniowiecze: repetytorium, Warszawa, Kram, 1998, rozdz.: Odyseusz jako inspiracja literackiego motywu wędrowca (homo viator), s. 50-53, 2. Osmoła Józef, Przedwiośnie Stefana Żeromskiego, Lublin, Biblios, 2012, ISBN 9788386581160, s. 23-30, 3. Polańczyk Danuta, Mały Książę, Ziemia, planeta ludzi, Lublin, Biblios, 2010, ISBN 9788386581283, s. 18-22. Ramowy plan wypowiedzi: 1. Teza: Motyw Itaki i powrotu do domu ukazuje emocje, przeżycia, losy i postawy bohaterów wracających do domu. 2. Kolejność prezentowanych argumentów: a) Odyseja: wieloletni powrót Odysa do domu, w trakcie którego przeżywa liczne przygody i mierzy się z różnymi przeciwnościami losu; powrót jako symbol ludzkiej determinacji, męstwa, odwagi i konsekwencji. b) W pustyni i w puszczy: pełen niebezpieczeństw i przygód powrót do domu dwojga dzieci, którzy dzięki wzajemnej pomocy, wsparciu i odwadze osiągają swój cel. c) Odys: metaforyczne odwołanie się do motywu Itaki, który uosabia ludzki los i życiową tułaczkę każdego człowieka. d) Przedwiośnie: powroty Seweryna Baryki – z wojny do Baku, gdzie spotyka się z synem, a następnie z Baku powraca do Polski. e) Mały Książę: powrót Małego Księcia na swoją planetę, gdzie czeka na niego Róża, jako symbol dojrzałości tytułowego bohatera. 3. Wnioski: a) Powrót to wielkie wyzwanie dla bohaterów literackich, którzy w jego trakcie muszą mierzyć się z różnymi przeszkodami. b) Powrócenie do domu wiąże się ze szczęściem i spełnieniem. c) Po powrocie bohaterowie stają się dojrzalsi, mądrzejsi oraz bardziej doświadczeni. Brama na wciąż otwarta przechodniom ogłasza, że gościnna i wszystkich w gościnę zaprasza.””Żona modna” - I. Krasicki w satyryczny sposób przedstawia sytuację pewnego gospodarza, którego szlachecki dom za sprawą modnej, zapatrzonej na francuskie wzory żony, zmienia się nie do poznania. Żona nie podziela skąpstwa męża, a jej rozrzutność, spowodowana dbałością o bogactwo wystroju mieszkania, graniczy z lekkomyślnością. ”Nie-Boska komedia” - Z. Krasiński prezentuje dramat hrabiego Henryka, który nie jest w stanie stworzyć szczęśliwego domu. Nie umie kochać ”dobrej i skromnej” żony, marzącej o rodzinnym szczęściu. Henryk uważa, że małżeństwo jest związkiem nieludzkim, narzuconym przez boga, dlatego przeklina je. W wyniku jego poetyckich miraży jego żona popada ona w obłęd i umiera. "Nad Niemnem" - E. Orzeszkowa na miejsce swojej akcji wybiera dom i gospodarstwo prowadzone przez Benedykta Korczyńskiego. Oprócz problemów finansowych i zatargu z zaściankiem musi znosić kaprysy sentymentalnej żony – Emilii. Nadzieją na stworzenie szczęśliwego domu są zaręczyny Justyny Orzelskiej z Janem Bohatyrowiczem. Nieudane jest natomiast małżeństwo Kirysów – mąż to hulaka i bawidamek, a żona, wobec zupełnej obojętności męża na sprawy rodzinne, zajmuje się zarówno gospodarstwem, jak i wychowaniem dzieci. ”Pieśń o domu” - M. Konopnicka opisuje głównie rodzinną przyrodę – skoszone trawy, srebrne mgły, lipy. Twierdzi, że wspomnienie domu przynosi ukojenie w najtrudniejszych momentach – podczas zwątpienia i ”wpośród burz”. ”Ludzie bezdomni” - S. Żeromski przedstawia problem doktora Judyma, który świadomie rezygnuje z rodziny, mimo iż kreśli przed ukochaną – Joanną Podborską świetny obraz małżeńskiego życia, które mogliby razem stworzyć. Boi się ”obrośnięcia pierzem”. Uważa, że nie może sam być szczęśliwy, gdy dookoła widać ludzką nędzę, egoizm i obojętność. ”Moralność pani Dulskiej” - G. Zapolska krytykuje dom mieszczański, w którym panuje obłuda i pruderia. Dulska tylko na pokaz strzeże przyzwoitości swej rodziny, w rzeczywistości dopuszcza do romansu swego syna Zbyszka ze służącą. Jej mąż to całkowicie podporządkowany pantoflarz, zaś syn, mimo chwilowego buntu, ulega matce wybierając wygodne życie. strona: - 1 - - 2 - - 3 - - 4 -Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij „Odyseja” Droga powrotna Odyseusza do domu przebiega przez kraje Kikonów, Lotofagów, cyklopów i wiele różnych wspaniałych miejsc. Intensywność poznawcza wędrówki wiodącej Odysa do domu podkreśla determinację bohatera epopei w pragnieniu dotarcia, mimo przeszkód, do rodzinnej Itaki. (Znowu plus, gdyż z jednej strony „popisujesz się znajomością terminologii antycznej „sypiąc jak z rękawa” nazwami ludów starożytności, z drugiej potrafisz przekazać przynależny epopei nakaz ‘skupiania uwagi czytelnika na interesujących dziejach bohatera”.) Tułacz Odys jest człowiekiem bardzo cierpliwym i wytrwałym. Czyż, bowiem nie posiadając tych cech, mógłby przez dziesięć lat z takim uporem dążyć do celu, mimo licznych przeciwności losu i nieprzychylności Posejdona, który na prośbę syna, Polifema, utrudniał mu powrót do ojczyzny. (Wskazujesz na grecką predestynację losów człowieka, na to, że bogowie decydowali o jakości jego życia.) Oglądając, więc człowieka w perspektywie jego postawy w drodze powrotnej do domu uzyskujemy, dzięki dziełu Homera, paradygmat cech osobowościowych, które pomagają wędrowcom szczęśliwie powrócić do domowego ogniska. (Potrafisz stworzyć psychologiczny wizerunek wędrowca). Każdy powrót do domu ma swoją genezę, wynikającą nie tylko z tęsknoty, ale powodowaną na przykład warunkami życia i pragnieniem, aby je radykalnie zmienić. (Pokazujesz aspekt socjologiczny powrotu do pieleszy domowych, immanentnie – wewnętrznie istniejący w każdym z nas).

motyw powrotu do domu w filmie